ଓଡ଼ଗାଁ,୯।୪(ଶ୍ରୀକାନ୍ତ କୁମାର ମିଶ୍ର): ପ୍ରକୃତିର ସମୟଭିତ୍ତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଥବା ସାମାଜିକ ବିଚାରଧାରାରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନେଇ ସମାଜରେ ଅନେକ ଲୋକାଚାର ରହିଛି । ଯାହାକି ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନ ଯୁଗରେ ଗ୍ରହଣୀୟ ହୋଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାସ୍ତବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଭଳି ଅନେକ ଘଟଣା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଯେପରିକି ବାଉଁଶ ଗଛରେ ଧାନ ଫଳିବା ଘଟଣା । ସାମାଜିକ ବିଚାରଧାରାରେ ଏହାକୁ ଏକ ଅଲୈ।କିକ ଘଟଣା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ । ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ଓଡ଼ଗାଁ ବ୍ଲକ ସାକେରି ପଞ୍ଚାୟତ ସାକେରି ଗ୍ରାମରେ ଥିବା ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ବାଉଁଶ ଗଛମାନଙ୍କରେ ଏଭଳି ଧାନଫଳିଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ବାଉଁଶ ଗଛରେ ଧାନ ଫଳିବା ଦେଖାଗଲେ ସମାଜିକ ବିଚାରଧାରାରେ ଏହା ମରୁଡ଼ିର ସଙ୍କେତ ଭାବେ ବିଚାର କରାଯାଇଥାଏ । ତେବେ ବିଜ୍ଞାନ ଏହାକୁ ବାଉଁଶ ଗଛର ଏକ ଧାରାବାହିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । ବାଉଁଶ ଗଛ—ଯାହାକୁ ଆମେ ସାଧାରଣତଃ ଗଛ ବୋଲି ଭାବୁଥାଉ, ପ୍ରକୃତରେ ସେ ଏକ ପ୍ରକାରର ଘାସ। ଏହି ସାଧାରଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଉଦ୍ଭିଦର ଜୀବନଚକ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସାଧାରଣ ଏବଂ ଚମତ୍କାରପୂର୍ଣ୍ଣ । ବାଉଁଶ ଗଛରେ ତାର ଜୀବନ କାଳରେ ଥରେ ମାତ୍ର ଫୁଲ ଫୁଟେ । ଏବଂ ସେହି ଫୁଲ ଫୁଟିବା ପରେ ବିହନ ପ୍ରଦାନ କରି ଗଛଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମରିଯାଏ। ଏହି ଘଟଣାକୁ ବିଜ୍ଞାନରେ “ଗ୍ରେଗାରିଅସ୍ ଫ୍ଲାୱରିଂ” ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଅଞ୍ଚଳର ସମସ୍ତ ବାଉଁଶ ଗଛରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଫୁଲ ଫୁଟିଥାଏ । ସମ୍ପ୍ରତି ଓଡ଼ଗାଁ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସାକେରି ଗ୍ରାମ ଓ ଗ୍ରାମର ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ଥିବା ବାଉଁଶ ଗଛ ମାନଙ୍କରେ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି। ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ଜଙ୍ଗଲ ଅଥବା ଗ୍ରାମର ବାଡ଼ିବଗିଚାରେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବଢ଼ି ଚାଲିଥିବା ଏହି ବାଉଁଶ ଗଛ ହଠାତ୍ ଫୁଲରେ ଭରିଯାଇଥାଏ । ଯାହା ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଅଲୋକିକ ରୂପକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏହି ଫୁଲ ପରେ ଉତ୍ପାଦିତ ବିହନକୁ “ବାଉଁଶ ଚାଉଳ” ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଏହାକୁ ନେଇ ପାୟେସ, ପୁଡିଂ ଭଳି ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ। ଏହି ଦାନାର ସ୍ୱାଦ ଓ ପୋଷଣ ଯୁକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ଏହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ମନାଯାଏ । ଲୋକବିଶ୍ୱାସରେ ବାଉଁଶର ଫୁଲ ଫୁଟିବାକୁ ବିଶେଷ ଘଟଣା ବୋଲି ମନାଯାଏ। ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତର କିଛି ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସଙ୍କେତ ବୋଲି ବି ବିଚାର କରାଯାଏ—କେଉଁଠାରେ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ, ତ କେଉଁଠାରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ପୁରୁଣା ଏବଂ ଲୋକକଥାରେ କୁହାଯାଏ ଯେ, ବାଉଁଶ ଫୁଲ ଫୁଟିବା ପରେ ଉଦ୍ଭବ ହେଉଥିବା ବିହନ ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ, ଯାହା ପରିବେଶର ସମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ବାଉଁଶର ଏହି ଫୁଲ ଫୁଟିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରାୟ ୬୦ ବର୍ଷର ଏକ ଚକ୍ର । ଏହି ୬୦ ବର୍ଷର ସମୟଚକ୍ରକୁ ଭାରତୀୟ ଜ୍ୟୋତିଷ ପଦ୍ଧତିରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହିପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟଚକ୍ରକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ସହ କର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ କରୁଛି । ଯାହା ପ୍ରକୃତିର ଗୁପ୍ତ ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବାରେ ସହାୟକ ହେଉଛି। ବାଉଁଶ ମରିଯାଇବା ପରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ବଡ଼ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ବାଉଁଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ଅବସର ନେଇଆସେ। ଏହା ପ୍ରକୃତି ପୁନର୍ଜନ୍ମର ଏକ ସୁନ୍ଦର ଉଦାହରଣ।
ସମଗ୍ର ଘଟଣା ଆମକୁ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛି ଯେ ପ୍ରକୃତିର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘଟଣାରେ ଗଭୀର ଅର୍ଥ ଓ ନିୟମ ଲୁଚି ରହିଛି—ଯେଉଁଠାରେ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଏକ ସାଧାରଣ ସତ୍ୟରେ ମିଶିଯାଏ।